POPHISTORIE

                  1961

U.S.A.

Barry Mann heeft een hit met Who put the bomb. Gene Pitney, een zanger van Italiaanse afkomst, scoort zijn eerste hit met I wanna love my life away, een door hemzelf geschreven nummer. Voor Ricky Nelson schrijft hij Hello, Mary Lou en voor de meidengroep The Crystals He’s a rebel.
http://www.gene-pitney.com

Del Shannon heeft een millionseller met Runaway.
In Californië ontstaat de surfmuziek. De instrumentale formatie Dick Dale and The Deltones hebben de eerste surfhit met Let’s go trippin’. Volgens Dick Dale roepen zijn harde, staccato gespeelde gitaarsoli hetzelfde gevoel op als dat wat je krijgt als je met een surfplank op de top van een hoge golf balanceert.
Ike en Tina Turner scoren hun eerste hit met A fool in love.
http://www.history-of-rock.com/ike_and_tina_turner.htm

Nederland

Radio Veronica neemt Willem van Kooten in dienst als schrijver van reclameteksten. Van hem komen de slagzin ‘Een-negen-twee, goed idee!’ en de termen ‘Gouwe ouwe’ en ‘hitparade’. Al gauw heeft hij een eigen programma, ‘Joost mag het weten’, als Joost den Draayer.
Johnny Lion and his Jumping Jewels hebben een nr. 1-hit met Wheels.
http://www.xs4all.nl/~indorock/jumpingjewels.html

Een andere bekende groep uit Den Haag is René & The Alligators, die de single Alligator’s dance uitbrengt. Ze staan nr. 1 in de populariteitspoll van Muziek Expres, het blad van Paul Acket.
http://www.reneeandthealligators.nl

Rusland

De westerse popmuziek is in Rusland te horen via radiozenders als de BBC en Voice of America. Eind jaren vijftig, begin jaren zestig verschijnen her en der in de Sovjet-Unie ‘stilyagi’ (van ‘stil’ = stijl). Ze staan bekend als de eerste ‘hipsters’ of alternatievelingen. Ze gaan opvallend gekleed, met hoge laarzen en het haar naar achteren. Hun idolen zijn Louis Armstrong en Count Basie (jazzmuzikanten).  De stilyagi splitsen zich op in twee nieuwe groeperingen: de ‘shtatniki’ (regenjas en opgeknipt haar, liefhebbers van moderne jazz en bebop) en ‘beatnicki’ (jeans en sweaters, rock & roll-liefhebbers). De eerste echte Russische popgroep is waarschijnlijk The Revengers uit Riga. Uit Leningrad komt in 1964 de groep The Optimists.
In het begin van de jaren zestig schrijft de beroemdste Russische popzanger, Vladimir Visotsky (1938 – 1980) zijn eerste songs.
http://russia-in-us.com/Music/Artists/Visotsky/

                                           1962

U.S.A.

Joan Baez krijgt veel bekendheid met het nummer We shall overcome, dat op haar derde album staat. Ze wordt uitgenodigd om te spelen op protestbijeenkomsten.
http://baez.woz.org

De eerste hit van de nieuwe surfgroep uit Californië, The Beach Boys, heet Surfin’ Safari.
http://www.thebeachboys.com

De instrumentale groep Booker T. & The M.G.’s uit Memphis hebben een hit met Green onions. Ze zullen in de jaren zestig de hoeksteen zijn van de zgn. ‘Memphis sound’. In 1965 zullen ze Wilson Pickett begeleiden, die in 1961 een hit heeft met I found a love. Dat jaar werken Booker T. & The M.G.’s samen met Otis Redding (1941 – 1967), die een hit heeft met These arms of mine. Hij zal in 1967 door de lezers van het Engelse blad Melody Maker uitgeroepen worden tot populairste zanger. Na zijn overlijden (vliegtuigongeluk) wordt het door hem opgenomen nummer On the dock of the bay in 1968 een millionseller.

Sherry is het eerste single-succes voor de formatie The Four Seasons.
http://www.srv.net/~roxtar/valli_frankie.html

Dionne Warwick heeft een hit met het door Burt Bacharach en Hal David geschreven nummer Don’t make me over. Het duo zal in de jaren zestig talloze hits schrijven, niet alleen voor Dionne Warwick (Anyone who had a heart, Walk on by, e.a.), maar ook voor Gene Pitney (24 hours from Tulsa) en B.J. Thomas (Raindrops keep falling on my head).

Engeland

In de havenstad Liverpool, waar de rivier de Mersey dwars doorheen stroomt, ontstaat de Merseybeat. Amerikaanse zeelieden brengen hun eigen muziek mee, met als gevolg, dat er in tientallen clubs in Liverpool blues en countrymuziek wordt gespeeld. De grootste ster in Engeland is op dat moment Lonnie Donegan, de ‘skiffle-koning’.
http://thebeatles.future.easyspace.com/mersey/mers.htm

De bekendste groep, die uit de Merseybeat voortkomt, is The Beatles.
http://www.thebeatles.com

                      1963

U.S.A.

De elpee The freewheelin’ Bob Dylan komt uit, waarvan het nummer Blowin’ in the wind een hit wordt in de uitvoering van Peter, Paul and Mary. In kranten en tijdschriften verschijnen artikelen, die Bob Dylan als ‘de belangrijkste folkzanger van het moment in de V.S.’ omschrijven. Protestsongs worden de grote rage en Bob Dylan is de nieuwe koning in dit genre. De kroning vindt plaats op het Newport Folk Festival in juli 1963, waar hij behalve als solist ook optreedt met Joan Baez. Daarna zullen ze veelvuldig samen optreden. Dylans songs gaan over onverdraagzaamheid en vrijheidsberoving, onderwerpen, die ook Joan Baez zullen inspireren tot het schrijven van geëngageerde liederen.
http://www.expectingrain.com

Marvin Gaye (1939 – 1984) scoort zijn eerste Motown-hit met Stubborn kind of fellow.
Begin jaren zestig vormt hij een duo met zangeres Mary Wells en later zal hij samen met Kim Weston een elpee opnemen, waarvan It takes two in 1966 een wereldhit wordt. Ook met Tammi Terrell zal hij enkele hits maken, o.a. Ain’t nothing like the real thing. In 1968 maakt hij een solohit:  I heard it through the grapevine. Midden jaren zeventig komt hij tot het geloof in God. Sexual healing uit 1984 wordt zijn grootste hit. Dat jaar komt hij te overlijden, als zijn vader hem met een pistoolschot dodelijk verwondt tijdens een ruzie.

De meidengroep The Chiffons heeft een hit met He’s so fine, gevolgd door One fine day. The Ronettes, een andere meidengroep, komt dat jaar in contact met Phil Spector. Hij produceert Be my baby, dat een enorme hit wordt.

Engeland

Cliff Richard maakt de film ‘Summer holiday’ en verklaart zich openlijk tot overtuigd christen. Hij geeft steeds vaker concerten met een evangelisch karakter op zondagsscholen en andere religieuze evenementen. Hij scoort zijn 12e nr. 1-hit sinds 1958.
The Beatles maken een tournee met de zangeres Helen Shapiro (Walking back to happiness en Queen for tonight), als top-attractie in haar voorprogramma. De firma Northern Songs Ltd wordt opgericht. Directeuren zijn Dick James, John Lennon, Paul McCartney en Brian Epstein.
De eerste tekenen van ‘Beatlemania’ doen zich voor, als de Beatles na een optreden in het Queen’s Theatre via het dak het theater moeten verlaten, omdat buiten een grote menigte staat te wachten. Op de markt verschijnt de zgn. Beatles-merchandising: Beatleskauwgom, Beatlesbehang, Beatleslaarzen, Beatleslampen en Beatlesjurken.
Brian Epstein ontdekt de zangeres Cilla Black, die een hit heeft met het nummer Love of the loved, geschreven door Lennon & McCarney, die later ook haar hit It’s for you zullen schrijven.
The Hollies uit Manchester hebben hun eerste grote hit met Stay. 
http://ubl.artistdirect.com/fp2.asp?layout=a_bio&artistid=003688

Naast de groepen in Liverpool, die zich richten op de rock&roll en het Amerikaanse Top 40-werk, halen muzikanten uit de Londense rhythm and blues-scene hun inspiratie uit blues, jazz en soul. Het zijn twee leden van de Ken Colyer Jazz Band, Chris Barber en Alexis Korner (1928 – 1984), die een grote rol spelen bij de introductie van de blues in Engeland. Barber haalt Amerikaanse bluesartiesten naar Engeland en begeleidt deze op tournees (Muddy Waters) en op platen (Louis Jordan, James Cotton). Korner propageert de blues via zijn werk als gitarist bij Barber en als schrijver in muziekbladen. Eind 1961 richt Korner samen met harmonikaspeler Cyril Davies de formatie Blues Incorporated op. Deze groep zal een grote rol spelen als leerschool voor jong talent.
In 1960 vormen Mick Jagger en Keith Richards, die elkaar van de lagere school kennen, met Dick Taylor, Bob Beckwith en Allen Etherington de groep Little Boy Blue en The Blue Boys. Bij Alexis Korner treffen ze drummer Charlie Watts. In de Ealing Club ontmoeten ze in 1961 de gitarist Brian Jones, die dan met pianist Ian Stewart samenwerkt en een eigen groep wil formeren. Mick Jagger, die regelmatig bij Korner zingt, voegt zich bij Jones en Stewart, gevolgd door Richard en Taylor. De eerste drummer wordt Tony Chapman. Door toedoen van Korner belandt de groep in juni 1962 voor haar eerste optreden in de Londense Marquee-club. Dick Taylor wordt vervangen door Bill Wyman en Charlie Watts neemt de plaats in van Chapman. Eind 1962 zijn The Rolling Stones een feit. Hun groepsnaam ontlenen ze aan het nummer Rolling Stone van Muddy Waters.
Op 7 juni 1963 verschijnt de eerste single van The Rolling Stones: Come on. In september staat de groep in het voorprogramma van The Everly Brothers, Little Richard en Bo Diddley. De tweede single, I wanna be your man, is een compositie van Lennon & McCarney en haalt de negende plaats van de Top-20.
http://www.the-rolling-stones.com/

Nederland

ZZ & De Maskers hebben een hit met hun debuutsingle Dracula. Later zullen ze nog meer hits scoren en gaan samenwerken met Chubby Checker. Zanger Bob Bouber verlaat de Maskers in 1965.

Rob de Nijs is afkomstig uit het r&r-bandje Apron Springs (later: De Maskers). Hij richt zijn eigen band The Lords op, waarmee hij de hit Ritme van de regen scoort.
http://www.pursang.nl

                                                                    1964

U.S.A.

In januari wordt de elpee The times they are-a-changin’ van Bob Dylan uitgebracht. Hij doet in mei een Engelse tournee en vindt mensen als The Animals, The Beatles en The Rolling Stones onder zijn gehoor. Hij werkt aan een boek, dat als voorlopige titel ‘Tarantula’ heeft en dat pas in 1971 zal verschijnen.
The Four Tops, die een contract hebben bij het Motown-label, scoren een eerste hit met het nummer Baby I need your loving. Er zullen nog vele successen, geschreven door Holland-Dozier-Holland, volgen.
http://www.warr.org/fourtops.html

De meidengroep The Shangri-Las heeft hits met Walking in the sand en Leader of the pack, geschreven door Jeff Barry en Ellie Greenwich. Greenwich weet in haar teksten de sfeer op te roepen van jonge meiden in de grote stad. In 1965 volgen hits als I can never go home anymore en in 1966 Past, present and future.i
Tijdens de wereldtentoonstelling in New York treden de ska-muzikanten Byron Lee and the Dragonaires en Jimmy Cliff uit Jamaica op. De ska ontstaat, als drummers en gitaristen in Jamaica bij het spelen van rhythm and blues de ‘back beat’ (= de tweede en vierde tel van een maat met vier tellen) benadrukken, terwijl de bassisten kiezen voor een dragende baslijn als duidelijke tegenpartij voor de bijdragen van gitaar en drums. In Engeland wordt deze up-tempo ska ‘blue-beat’ genoemd.
Chris Blackwell verhuist met zijn label Island Records naar Londen. Met Millie Small neemt hij een oud rhythm and blues-succes op, My boy Lollipop, dat een grote hit wordt.
Later beginnen piratenstations als Radio CAROLINE en Radio LONDON reggaeplaten te draaien.
In 1966 volgt de ‘rocksteady’ de ska op in Jamaica (beiden zijn oorspronkelijk namen van dansen). Door elementen van de ska in de rocksteady te integreren, ontstaat de nieuwe muzieksoort reggae.
Radio CAROLINE, van de Ier Ronan O’Rahilly, is de eerste Engelse piratenzender. Behalve Radio LONDON volgen nog Radio 227, Radio 335 en Radio Atlanta.

Ook The Supremes, met o.a. Diana Ross, komen onder de hoede van Holland-Dozier-Holland van Motown en scoren hits met Where did our love go, Baby love, I hear a symphony en Reflections.
http://www.dianarossandthesupremes.net/

The Temptations hebben een Top 10-hit met The way you do the things you do, geschreven door Smokey Robinson. Daarna zullen ze, eveneens voor Motown, vele hits scoren, o.a. My girl, Get ready, Cloud 9 en Ball of confusion. Hun grootste hit hebben ze in 1972 met Papa was a rolling stone.

Engeland

The Beatles treden live op in de Amerikaanse Ed Sullivan-show. Daarvoor hebben ze een ontmoeting met Bob Dylan, die hen kennis laat maken met marihuana. Ze bezetten de eerste vijf plaatsen van de Billboard Hot 100 van 31 maart met:

Can’t buy me love
Twist and shout
She loves you
I want to hold your hand
Please please me

Verder staan er nog Beatle-songs op 16, 44, 49, 68, 78, 84 en 88.
In juni arriveren de Beatles in Nederland en maken ze een rondvaart door de Amsterdamse grachten. Tienduizenden fans staan rijen dik langs de kant. In de veilinghal in Blokker geven de Beatles twee concerten. Een maand later gaat de film ‘A hard day’s night’ in première.
Via de media wordt herhaaldelijk de consternatie en opschudding tijdens Stones-concerten gesignaleerd. Hun voor die tijd zeer lange haar – tot net over de oren – geeft aanleiding tot krantenkoppen als ‘de lelijkste en smerigste groep ter wereld’. 
In augustus geven de Stones een concert in het Scheveningse Kurhaus. De oprukkende politie kan niet verhinderen, dat het meubilair in de zaal kort en klein geslagen wordt door een uitzinnige schare Stones-fans.
In Engeland en de V.S. bereiken The Animals uit Newcastle de eerste plaats van de hitparade met The house of the rising sun. Zanger Eric Burdon zal later hardrockmuziek gaan maken.
http://www.ericburdon.com/

The Kinks hebben een wereldhit met You really got me, geschreven door Ray Davies.
Vanaf 1966 geeft hij blijk van een kritische kijk op de mode- en popwereld van ‘Swinging London’ met nummers als Well respected man en Dedicated follower of fashion.
http://www.kinks.it.rit.edu

Manfred Mann heeft een hit met 5, 4, 3, 2, 1. Het is de herkenningstune van het popprogramma ‘Ready Steady Go’. Later volgen er hits als Ha ha said the clown en Mighty Quinn.
The Pretty Things scoren hits met de singles Don’t bring me down en Rosalyn. Later zal Ray Davies een nummer voor hen schrijven. In 1968 komt van deze groep de eerste rock-opera uit de geschiedenis uit: S.F. Sorrow.

De eerste hit van Dusty Springfield (1939 – 1999) heet I only want to be with you. Ze is afkomstig uit het trio The Springfields, dat al eerder hits had met o.a. Island of dreams en Bambino.
http://www.dustyspringfield.co.uk/

The Yardbirds hebben een hit met For your love. Later zal ook Eric Clapton van deze groep deel uitmaken. Als hij die in 1965 verlaat, wordt hij vervangen door Jeff Beck.

Nederland

Johnny Kendall & The Heralds hebben een hit met St. James Infirmary.
http://www.popinstituut.nl/index.htmx?page=bez/bz1634.htm

                                                           1965

U.S.A.

The Byrds hebben een eerste hit met het door Bob Dylan geschreven nummer Mr. Tambourine Man. Na het zien van de film ‘A hard day’s night’ besloten de leden van de groep (o.a. Roger McGuinn, David Crosby en Gene Clark) een elektrische groep te beginnen. Net als de Beatles hebben ze een ponykapsel. Als de groep in 1965 bezig is met het opnemen van een elpee, komt Bob Dylan langs, die de groep wel ziet zitten en hen zijn nummer aanbiedt.
http://members.aol.com/byrdsonlne/byrdsstuff/byrds.htm

Neil Diamond is een songschrijver uit de Brill Building en heeft zelf een hit met Solitary Man. Er zullen er nog velen volgen (o.a. Cherry Cherry, Sweet Caroline,  I’m a believer en zijn grootste: Song sung blue).
http://neildiamondhomepage.com/

The Lovin’ Spoonful heeft een hit met Do you believe in magic? Zanger/componist John Sebastian, die ook de hit Summer in the city schrijft, zal later een solo-carrière beginnen.

Met I got you babe scoren Sonny and Cher hun eerste hit.
http://www.cher.com/

Vanaf het midden van de jaren zestig fuseren de rock en de jazz tot jazz-rock of fusion. Er is dan nog sprake van incidentele gevallen. Met de oprichting van Tony Williams’ Lifetime en vooral door de elpees In a silent way en Bitches brew (uit 1969 en 1970) ontstaat een stroming, die als zodanig kan worden aangeduid.

Psychedelica is in eerste instantie de verzamelnaam voor alle hallucinerende drugs, zoals met name LSD (‘acid’), die in het midden van de jaren zestig in zwang raken, maar in ruimer verband wordt vaak een subcultuur bedoeld, waarin naast dit soort geestverruimende middelen de muziek het belangrijkste is.
De psychedelische rock, ook wel ‘acid rock’ genoemd, ontstaat in 1965 aan de Amerikaanse westkust en met name in Haight-Ashbury, de hippiewijk van San Francisco, waar tijdens de zgn. ‘love-ins’, een totaalgebeuren met muziek en lichtshows, LSD door de gratis limonade wordt gedaan om de bezoekers in de juiste stemming te brengen. In die jaren (1965 – 1967) spreekt men in dit verband ook van ‘underground’ om de tegenstelling met bestaande burgerlijke cultuuruitingen aan te geven.

Engeland

Donovan scoort een hit met het nummer Catch the wind. Hij is een Dylan-imitator, maar toont al snel een duidelijk eigen stijl, die vriendelijker en minder sarcastisch is dan die van Dylan. In het flower power-tijdperk wordt hij het prototype van de hippie.

Met de Jagger/Richards-compositie As tears go by heeft Marianne Faithfull een hit. Ze is ontdekt door Andrew Oldham, de manager van The Rolling Stones.
http://pithuit.free.fr/FAITHFULL/

The Moody Blues hebben een eerste hit met Go now. 
http://www.moodyblues.co.uk/

In oktober bereiken The Small Faces de 14e plaats van de hitparade met het nummer Watcha gonna do about it.
http://bennyhills.fortunecity.com/barr/118/smallfaces.html

Met Love her komen The Walker Brothers in de Top 20 terecht. Scott Walker zal later een solocarrière beginnen.

De eerste hit van The Who is Can’t explain.
http://the-who.net

The Spencer Davis Group heeft een hit met Keep on running. Zanger Stevie Winwood zal later verdergaan met de groep Traffic.
http://www.stevewinwood.com

The Zombies uit Engeland hebben in de V.S. een hit met She’s not there. Zanger Colin Blunstone gaat in 1969 solo verder, terwijl de andere leden, onder wie Rod Argent, verdergaan met de groep Argent.
http://www.colinblunstone.co.uk

Ierland

De rhythm and bluesgroep Them heeft een hit met Gloria. De groep is opgericht door Van Morrison.
http://www.harbour.sfu.ca/~hayward/van/van.html

Frankrijk

Ook in Frankrijk wordt Bob Dylan geïmiteerd door protestzangers als Hugues Aufray en Antoine. Michel Polnareff is de eerste Franse rockster, die zijn eigen nummers schrijft (La poupée, qui fait non, Love me, please love me en  Ta ta ta ta). Een andere rocker is Vince Taylor, in Londen geboren, maar via Amerika naar Parijs gekomen. Hij geeft opwindende live-shows in zwartleren kleding, totdat men hem onder psychiatrische behandeling moet stellen.
Zangeressen zijn Francoise Hardy (Tout les garcons et les filles de mon age), Dalida, Sheila, Valérie Lagrange, Mireille Mathieu en Marie Laforet.

Luxemburg

De Franse zangeres France Gall wint voor Luxemburg het Eurovisiesongfestival met het door Serge Gainsbourg (1928 – 1991) geschreven liedje Poupée de cire, poupée de son.

Duitsland

The Rattles scoren een hit met La la la. Het is een van de vele groepjes, die door de Beatles worden geïnspireerd, als deze optreden in Hamburg. De groep wordt in 1960 opgericht door Achim Reichel, geb. 8 januari 1944, en Herbert Hildebrandt. In 1965 treden ze op in het voorprogramma van The Beatles. Samen met The Lords zijn ze in de jaren zestig de meest succesvolle groep in Duitsland.

België

Nederland

Popprogramma’s op t.v. zijn: Moef Ga Ga, Waauw, Twien, Fa1plaa, Vjoew, Studio Stalles. Na 1965: Jam, Doebidoe, Eddie-Ready-Go, Toppop, Midweek, Piknik en Campus.

Op 2 januari wordt door VERONICA de eerste Top 40 uitgezonden. Joost den Draayer heeft daartoe het initiatief genomen, nadat hij naar Amerika is geweest. Hij is inmiddels programmaleider is geworden.
In Amsterdam wordt de muziekkrant Hitweek opgericht.

The Motions bereiken in april als eerste Haagse beatgroep de 39e plaats van de Top 40 met het nummer It’s gone.
http://home.iae.nl/users/vdmark/motions/motleden.htm

In september halen ook The Golden Earrings met Please go de 10e plaats van de Top 40.
http://www.earringfanclub.tmfweb.nl/

Boudewijn de Groot heeft een hit met Meisje van zestien. Het is een door Lennaert Nijgh gemaakte versie van het Charles Aznavour-nummer Une enfant. 
http://www.boudewijndegroot.nl

                                                         __________________